پرینت

بررسی نقش نورپردازی منظر پیادهراهها در افزایش کیفیّت پیادهروی شهروندان (نمونه‌ موردی: پیاده‌راه خیابان ساحلی قم)

سید هادی حسینی*- کارشناس‌ارشد برنامه‌ریزی ‌شهری، دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ایران.

چکیده

افزایش حجم حضور و تردد اتوموبیل‌ها در سطح شهرها و به‌وجود آمدن ازدحام ترافیکی در معابر اصلی شهر سبب‌شده تا دوباره موضوع انسانی‌کردن شهرها از طریق افزایش قابلیّت پیاده‌مداری و توجه دوباره به سهم جا‌به‌جایی عابر پیاده در نظام حمل و نقل در دستور کار برنامه‌ریزان و طراحان شهری قرار بگیرد. در طول روز مسیرهای پیاده‌روی توسط نور طبیعی روشن‌شده و تجربه‌ یک پیاده‌روی راحت، ایمن و لذّت‌بخش را فراهم می‌کند. اما در طول شب، این تکنیک‌های نورپردازیِ مصنوعی هستند که باید با حفظ استانداردهای پیاده‌روی، محیط را برای نیازهای خاص و اولویّت‌های عابرین پیاده، روشن کنند. عواملی متعددی در ایجاد یک نورپردازی مناسب برای یک پیاده‌روی امن و جذاب مؤثر هستند. در این مقاله سه عامل ایمنی، امنیّت شخصی و جذابیّت به‌عنوان مهم‌ترین عوامل مؤثر در کیفیت‌بخشی به پیاده‌روی شهروندان مورد بررسی قرار گرفته‌اند. شهر قم به دلیل دارا‌ بودن ویژگی‌های فرهنگی و اقلیمی خاص، از پتانسیل بالایی جهت جذب عابرین پیاده به خصوص در ساعات پایانی شب برخوردار است که باید از این توان بالقوه حداکثر استفاده را کرده و محیط‌ و مناظر شهری را به بهترین شکل برای پیاده‌روی شهروندان آماده کرد. ازاين روي،دراينپژوهشبهنقشنورپردازيدر کیفیت‌بخشی به پیاده‌روی شهروندان پرداختهشدهاست. روشاينپژوهش،توصيفي،تحليليوپيمايشياستو جمع‌آوری داده‌ها از طریق مصاحبه و توزیع پرسشنامه در بین شهروندان شهر قم صورت‌گرفته است وبرایتحليل داده‌هاازنرم‌افزار SPSS استفادهشده است. حجم نمونه با توجه به تعداد عابران پیاده استفاده‌کننده از پیاده‌راه در مقطع زمانی مورد نظر با استفاده از فرمول کوکران و در نظر گرفتن 80 درصد احتمال وجود صفت و 96.1 احتمال صحت گفتار و 5% خطا 190 نفر برآورد گردید که به سبب بالا‌بردن اطمینان از نتایج پژوهش، به 195 نفر افزایش یافت. نتایج این تحقیق نشان‌دهنده‌ این موضوع است که در صورتی که به نورپردازی مسیرهای پیاده‌روی توجه ویژه شده و اجرای دقیق آن در دستور کار برنامه‌های کیفیت‌بخش به فضای شهری به‌خصوص در شهرهایی با اقلیم کویری قرار گیرد، می‌توانیم ضمن بهبود کیفیت زندگی شهری، نقش مهمی در افزایش امنیّت، ایمنی و جذابیّت پیاده‌راه‌ها ایفا کرده و زمینه‌ساز افزایش کیفیت پیاده‌روی و در نتیجه افزایش حضور شهروندان در فضای شهری و گسترش فرهنگ پیاده‌مداری شویم.

واژگان کلیدی: نورپردازی، پیاده‌راه، ایمنی، امنیّت، جذابیّت، منظر شهری.


*نویسنده مسئول، این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

پیوست ها:
دانلود این فایل (08.pdf)اصل مقاله[Download ]1042 kB
پرینت

شناسایی راهبردهای طراحی منظر فضاهای شهری به منظور ارتقاءکیفیت محیط (مورد مطالعه: هستۀ مر‌‌‌‌کزی شهر مهاباد)

مهدی زندیه- دانشیار معماری منظر، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.

ابراهیم الیاسی*- کارشناسی ارشدطراحی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات زنجان، زنجان، ایران.

چکیده

هدف ازتحقیق حاضر ارائه راهبردهایی برای طراحی منظر در هسته مرکزی شهر مهاباد به عنوان شناسنامه واقعی شهرها است و همچنینشناختقابلیّت‌هاوتنگناهايداخلیبافتدر هسته مرکزی، فرصت‌هاوتهدیدهايبیرونیودرنتیجهتحلیلوامکان‌سنجیبهره‌منديازفرصتهاي توسعه‌ای وارتقاءزیست،سکونت‌وفعالیت‌ها دربافتقدیموهستهمرکزيشهر  مهاباد می‌باشد. اینپژوهشازنوع‌ کاربرديبوده و برای‌جمع‌آوری اطلاعات از‌سه روش، میدانی (تکنیک Placecheck)، تکنیک سوات (swot) وکتابخانه‌ای استفاده شده است. در روش نظری (تحقیقات اسنادی وکتابخانه‌ای) با رجوع به منابع فارسی و انگلیسی موجود (كتب، نشريات، نتايج همايش‌ها وكنفرانس‌ها) وهمچنین پايگاه‌هاى شبكه‌اى پردازش‌مربوطه اطلاعات لازم‌گردآوری گردیده است. در روش میدانی با استفاده از تکنیک (Placecheck(در این روش تعدادی از سؤالات مرتبط با موضوع مطرح ودر بین مردم پخش شده است وپس از ارزیابی، دیدگاه آنان را مبنای طراحی قرار داده شده است، و در تکنیک (swot)،در این روش به نقاط قوت، ضعف، تهدید و فرصت، در ابعاد کالبد- فضایی، اجتماعی، زیستمحیطی، عملکردی، حمل ونقل- ترافیک، اقتصادی وادراکی وبصری محدوده موردنظر پرداخته شده است.نتایجتحقيقنشانمی دهداولویّتاولبرايبرنامه‌ریزيراهبردي طراحی منظر دربافتقدیم جهتاستراتژيرشدوتوسعهاست،بهطوريکهاینراهبردشاملارتقاء کیفیتکالبدي ‌فضایی،ارتقاء کیفیتمحیطی،ارتقاء کیفیتاجتماعی-فرهنگی و زیرمجموعه‌های آن به صورت جداولی در انتها اورده شده است. یافته‌های پژوهش در نهایت به‌صورت دستورالعمل‌های اقدامی می‌باشد که در راستای بهبود بخشیدن به کیفیت محیط در هسته مرکزی شهر مهاباد معیارها و زیر‌معیارهای طراحی ارائه می‌دهد.

واژگان کلیدی:طراحی منظر، کیفیّت محیط،فضايشهري، هستهمرکزی، مهاباد، سوات، مکانسنجی

پیوست ها:
دانلود این فایل (07.pdf)اصل مقاله[Download ]1989 kB
پرینت

شناسایی مؤلفه های عینی و ذهنی مؤثر در طراحی نما در جهت ارتقاء هویّت منظر‌ِشهری و افزایش حس تعلق شهروندان

امیررضا کریمی­آذری- استادیار، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت. 

مهسا صفرنژاد- کارشناس‌ارشد معماری، دانشگاه گیلان، رشت.

چکیده

بحث نماسازی در ساختمان و ساخت بدنه‌ِشهری یک بحث هویّتی و فرهنگی است. افزايش ساخت‌وسازهاي شهري، مشخص نبودن محدوده ساخت‌وساز، گسترش انبوه‌سازي در سال‌هاي اخير سبب شده است، كه نماي بسياري از شهرها دچار نوعي بي‌نظمي شود که این بهم­ریختگی در منظر‌ِشهری ما بیشتر ناشی از تقلیدهای کوکورانه از سبک­های معماری و نبود متغیرهای دسته­بندی­شده، جهت به‌کارگیری در طراحی نماها است. از طرفی وجود نماهای گوناگون در پوسته­های شهری باعث بر هم خوردگی زیبایی کلِ شهر گردیده‌است. لذا شناسایی و تدوین مؤلفه­های عینی و ذهنی برای طراحی نمای مطلوب و یکپارچه در شهر ضروری می‌باشد، چرا که وجود تنوع و ناهمگونی در نماهای شهری نوعی‌ بی‌هویّتی و عدم‌ یکپارچگی و پیوستگی در مفاهیم مرتبط با معماری در حوزه نما و منظر شهری‌ را به وجود آورده است. بنابراین به‌نظر می­رسد ارتقاء هویّتِ شهر و افزایش حس تعلق و خاطره­انگیزی شهروندان به شکل‌دهی و زیبایی نماها در شهر وابسته است که این امر با شناسایی و بهره­مندی از اصول تدوین‌شده مشخص برای طراحی نما میسر می­گردد. لذا با روش توصیفی- تحلیلی و مطالعه منابع کتابخانه­ای با هدف بازخوانی هویّت بصری در نماهای شهری در انطباق با مؤلفه‌های هویّت­بخش معماری به اهمیّت و تأثیر نما در هویّت­بخشی به محیط و متغیرهای مؤثر در نماسازی که موجب ارتقاء هویّت و افزایش حس تعلق شهروندان می‌شود، پرداخته شده­است. یافته­ها نشان داده، شاخص­هایی چون تناسبات، هماهنگی، رنگ، مقیاس، خطوط آسمان و تركیب­بندی در بعد عینی و معنی­داری و آموزندگی و خاطره­انگیزی در بعد ذهنی در طراحی نما تأثیرگذار است.

واژگان کليدي: نما، منظر شهری، حس تعلق شهروندان، هویّت، مؤلفه­های عینی و ذهنی.

پیوست ها:
دانلود این فایل (06.pdf)اصل مقاله[Download ]1437 kB
پرینت

تأثیر مؤلّفه‌های منظر شهری در آرامش شهروندان (نمونه موردی: محلّه کوی معلّم شهر بجنورد)

سهیلا صادقی- دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه خزر، محمودآباد، ایران.

احمدرضا کشتکار قلاتی- دکترای معماری منظر و مدرس دانشگاه، محمودآباد، ایران.

چکیده

در جوامع امروزی، آرامش و آسایش یکی از پارامترهای ضروری برای ساکنین مناطق شهریست. چراکه عدم وجود آرامش باعث به وجود آمدن مشکلات روانی و اجتماعی می‌گردد که این مسأله به متلاشی شدن جامعه شهری می‌انجامد. برآوردن این نیاز به طرق مختلف صورت می‌پذیرد؛ یکی از این مؤلّفه‌ها که در این تحقیق مورد بررسی قرار می‌گیرد، ایجاد آسایش بصری از طریق ویژگی‌های بصری است، زیرا حسّ بینایی تأثیرگذارترین عامل از میان حواس چندگانه در ارتباط بین انسان و محیط می‌باشد و در صورتی که ویژگی‌های بصری درست و به‌جا در منظر شهری استفاده شوند، می‌توانند به به‌وجود آمدن محیطی ایمن‌تر و مطلوب‌تر کمک نمایند. علّت این که سیمای شهرهای ما عاری از کیفیت است و القا کننده‌ آرامش و بهره‌برداری از فضا نیست، عدم توجّه مدیران شهری بوده که برنامه جامعی برای موضوع آسایش بصری تهیه نکرده‌اند؛ همچنین با گسترش بی ضابطه بسیاری از شهرها و افزایش جمعیت، رفته رفته به این مهم کمتر توجّه شده و همین امر موجب آشفتگی بصری گردیده است. در مورد آسایش بصری و منظری شهری تحقیقات گسترده‌ای صورت پذیرفته است. از جمله این تحقیقات می‌توان به پژوهش گوردن کالن، سایمون بل، اسماعیل صالحی، هدی علوی طبری، محمّد آتشین بار، مسعود متولّی و نیز تحقیقات متفاوت دیگری که در قالب کیفیت محیطی و منظر شهری توسط دانشمندان مختلف صورت گرفته و اشاره به اهمّیّت این موضوع در شهرها دارد اشاره کرد. هدف از انجام این پژوهش ارائه راهکارهایی مناسب جهت کمک به ایجاد مفهوم آرامش از طریق آسایش بصری در محیط شهریست .روش تحقیق در این مقاله‌، به صورت تحلیلی و مطالعات میدانی و شیوه و ابزار تحقیق، اسنادی و کتابخانه‌ای می‌باشد که مبانی مورد نیاز گردآوری و بررسی، سپس با توجّه به آن‌ها، نمونه موردی مورد پژوهش، مقایسه و با استفاده از پرسشنامه و نرم‌افزارspssتحلیل شده، و راهکارها در قالب جدولی برای ایجاد حسّ آرامش با توجّه به ویژگی‌های بصری در محیط نمونه مورد مطالعه، ارائه شده است .با توجّه به مقایسه و راهکارهای ارائه شده، نتایج برای دستیابی به احساس آرامش از طریق ویژگی‌های بصری در محلّه کوی معلّم به صورت موردی بیان شده است.

واژگان کلیدی: آسایش بصری، حس بینایی، تعادل بصری، منظر شهری، آرامش.

پیوست ها:
دانلود این فایل (05.pdf)اصل مقاله[Download ]1729 kB
پرینت

بررسی تأثیر بافت گیاهان در مکانها و فضاهای سبز شهری با رویکرد طراحی کاشت پایدار(مطالعه موردی: پارک تاجیکستان استان البرز)

فائزه چهرآذر- کارشناس‌ارشد آموزش محیط‌زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

اسماعیل صالحی- دانشیار، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

یحیی چهرآذر- کارشناس‌ارشد برنامه‌ریزی، مدیریت و آموزش محیط‌زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

یاسر معرب-کارشناس‌ارشد برنامه‌ریزی محیط‌زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

 

چکیده

طراحی کاشت پایدار یکی از مواردی است که در جنبه اجتماعی توسعه پایدار ایفای نقش می­کند. در چیدمان گیاهی تمام عناصر طراحی از قبیل اندازه، فرم، رنگ و بافت گیاهان دارای اهمیّت است و به صورت ترکیبی استفاده می­گردد. عنصر بافت یکی از عناصر مهم در طراحی کاشت است. برای نشان دادن اهمیّت این عنصر در این پژوهش سعی بر آن شده تا ضمن بیان مفاهیمی چون فضای سبز شهری، پایداری، طراحی کاشت به بررسی عنصر بافت گیاه و تأثیری که خواص بافت گیاه در فضا از قبیل کوچک و بزرگ کردن فضا، تغییر اندازه و عمق فضا، به‌طور کلی جنبه­های روانی آن در طراحی ایجاد می­کند و همچنین تأثیر بافت گیاه در کنترل عوامل محیطی در طراحی کاشت مورد بررسی قرار گیرد که نشان می­دهد بافت گیاه که یکی از عناصر زیبایی و عملکرد اکولوژیک گیاه محسوب می­گردد و می­توان از این خاصیت گیاه در ایجاد فضاهای مطلوب انسانی و همچنین در جهت طراحی کاشت موفق فضاهای سبز شهری و بهبود شرایط محیطی به کار برده شود و همچنین از نظر زیبا شناختی بصری برای عدم یکنواختی و ایجاد تنوع و تعادل بصری در  هنگام کاشت هر سه بافت گیاه که شامل ریز، متوسط و درشت با یکدیگر ترکیب شوند هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر بافت گیاهان در مکان­ها و فضاهای شهری است و پارک تاجیکستان به‌عنوان منطقه مورد مطالعه مورد بررسی قرار گرفته که با  استفاده از روش توصـيفي- تحليلي و برداشت ميداني به بررسی  وضع موجود طراحی کاشت از نظر عنصر بافت در  منطقه مورد مطالعه پرداخته است. نتایج کلی پژوهش حاکی از آن است منطقه مورد مطالعه در نواحی مختلف سایت هیچگونه ترکیب مناسب و اصولی از نظر زیبا‌شناسی و اکولوژیکی در بین انواع بافت­های ریز، متوسط و درشت گیاهان به کار برده شده در فضاهای مختلف سایت وجود ندارد. و با ترکیب افراطی برخی از بافت­ها در کنار یکدیگر موجب ایجاد یکنواختی در برخی فضاها گردیده و در بیننده احساس کسلی ایجاد می­کند. همچنین در جهت بهبود شرایط محیطی سایت از نظر اکولوژیکی هم مد نظر قرار نگرفته  به‌طور کلی در سایت مورد مطالعه به هیچکدام از اصول  طراحی کاشت در ترکیب با عنصر بافت گیاهان توجهی صورت نگرفته است.

واژگان کلیدی: فضایسبز شهری، کیفیت فضاها، طراحی کاشت پایدار ، بافت گیاه، کیفیت بصری

پیوست ها:
دانلود این فایل (04.pdf)اصل مقاله[Download ]1372 kB