پرینت

تحلیل توپولوژیک فضای باز در الگوهای طراحی ‏مسکن بومی- سنتّی شهرهای اسلامی و نظریّه های شهرسازی نوگرا

فرهنگ مظفر این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
دانشیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
علی اسدپور
دکتری معماری منظر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

چکیده
فضای باز و مابین نقش مهمّی در بازشناسی اشیاء و تعامل انسان با محیط پیرامون خود دارد. این نوشتار به برررسی مفهوم ‏فضای باز و فضای مابین در برخی تجربه های مسکن بومی- اسلامی در شرق (مالزی، چین، هند، ازبکستان، ایران و عربستان) در مقایسه با ‏نظریّه های شهرسازی نوگرا در غرب (نظریه های شهر خطی، باغشهر، شهر صنعتی، شهر درخشان و شهر پهندشتی) در رویکردی ‏توپولوژیک (موضع شناسانه) می پردازد. در این رویکرد به بررسی ارتباطات فضایی بدون توجه به تاثیرات جزئی و سطحی در شکل و اندازه ‏کالبدها و به مواردی مانند همجواری، پیوستگی و بستگی و روابطی چون تقارن، تداوم و تقارب توجه می شود. از آنجا که درک صحیح ‏این موضوع بدون توجه به الگوهای طراحی هر نمونه موردی کامل نخواهد بود، لذا بر اساس طبقه بندی الگوهای طراحی تام ترنر ‏‏(الگوهای طبیعی، اجتماعی، زیبایی شناسی و نمونه ای) به الگوهای طراحی هر یک بطور مختصر اشاره شده است.‏ روش این پژوهش از نوع مورد پژوهی و مبتنی بر قیاس تطبیقی بوده و به لحاظ راهبردی، از نوع تفسیری- تاریخی است. داده های لازم توسط منابع کتابخانه ای حاصل شده و در رویکردی تحلیلی- انتقادی مورد ارزیابی  قرار گرفته اند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد که عنصر فضای باز (و فضای مابین) با توجه به الگوهای طراحی آزموده شده در ‏تجربه های بومی- سنتّی در کشورهای منتخب اسلامی متفاوت و متعدد هستند با این حال هر یک دارای تعریف مشخص و مرزهای معیّن کالبدی یا ذهنی می باشند. ‏در نظریّه های شهرسازی نوگرای قرن بیستم هرچند سهم قابل توجهی به چنین فضاهایی در مقام نظر داده شده است ولی در عمل به ‏سبب فقدان برخی الگوهای طراحی (بویژه الگوی طبیعی) و همچنین آرمانی بودن آنها، فضاهای باز بدون مرز، گسترده و بدون تعریف ‏مشخصی تولید شده اند که با الگوهای اجتماعی مورد انتظار طراحان و الگوهای زیبایی شناسی مورد نظر کاربران نیز منطبق نبوده و ‏مشکلات فراوانی را بوجود آورده اند.‏

واژگان کلیدی: فضای باز، الگوهای طراحی، معماری بومی- اسلامی، مدرنیسم، مسکن

پیوست ها:
دانلود این فایل (JULR1393010106.pdf)اصل مقاله[دانلود]2579 kB

دوره 1، شماره 1، بهار و تابستان 1393، صص 1- 94


1- تحلیل ماهیّت و ساختار بازنمایی فضای شهری در ‏کاشی‌کاری‌های قاجاری (مورد مطالعه: کاخ گلستان تهران)‏

علی اسدپور

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 4581)


2- شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار در منظر ورودی کاربری‌های تجاری و مذهبی بر ارتقای حسّ دعوت‌کنندگی (مطالعه موردی: محدوده تجریش تهران)

نجمه مظفّری پور

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 1742)


3- مؤلفه‌های تأثیرگذار بر کیفیّت بهداشتی و روانی پارک‌های شهری ایران مبتنی بر تحلیل ‏نظرات متخصصّان

منیره معروف*؛ حسین زارعی؛ علیرضا میکائیلی تبریزی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2667)


4- نقش سرزندگی در ایجاد تصویر ذهنی شهروندان ‏و میزان بهره گیری از فضای شهری‎ (مطالعه موردی: پیاده راه خیابان سپهسالار تهران)‏

فرشاد بازوندی*؛ مهرداد شهبازی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 1236)


5- ارزیابی میزان تحقق کاربری زمین در طرح های ‏توسعه شهری با تأکید بر کاربری فضای سبز ‏(مطالعه موردی: شهر دورود)

ژیلا سجادی؛ مریم بیرانوندزاده*؛ معصومه رادمنش؛ رضا ویسی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 1154)


6- تحلیل توپولوژیک فضای باز در الگوهای طراحی ‏مسکن بومی- سنتّی شهرهای اسلامی و نظریّه های شهرسازی نوگرا

فرهنگ مظفر*؛ علی اسدپور

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2580)


7- پیامدهاي فضایی توسعه صنعت گردشگري و سیاست‌هاي نوسازي و ‏بهسازي در بافت تاریخی باغشهر میبد با تأکید بر عوامل کالبدي-‏‎ ‎محیطی

محمدحسن ضیاء توانا؛ مریم بیرانوند زاده*؛ هدایت اله درویشی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2228)


 چکیده انگلیسی مقالات / file pdf-small دریافت چکیده ها (K 890)