پرینت

طراحی شهری آبکنار با رویکرد توسعه پایدار (مورد مطالعه: رودخانه مهاباد)

مهدی ساشورپور دکتری شهرسازی، استادیاردانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات زنجان، گروه شهرسازی، زنجان، ایران.

ابراهیم الیاسی mailکارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات زنجان، گروه شهرسازی، زنجان، ایران.

چکیده

محيط‌هاي طبيعي درون شهري از مهم‌ترين ساختارهاي بومشناختى شهرها به شمار ميآيند كه اگر به درستي و در ارتباط با ساختارهاي بومشناختى فرا‌شهري برنامه‌ريزي شوند، ضمن خلق فضاهاي عمومي و پوياي شهري موجب استمرار فرايندهاي طبيعى از جمله جريان آب و هوا و حركت موجودات در درون شهرها ميشوند. در اين ميان مسيل‌ها و رودخانه‌هاي شهري، به عنوان فضاهاي پنهان ، فرصت‌هايي هستند كه بي‌توجه رها شده‌­اند و با توجه به كمبود فضاهاي سبز و باز در شهرها و به رغم پتانسيل‌هاي فراواني كه دارند استفاده كامل و درخوري از آنها نمی‌شود. متأسفانه در اغلب شهرهاي ايران بطور شايسته به اين عامل توجه كافي نشده و عرصه رودخانه‌ها با پتانسيل‌هاي بالا براي كاربري‌هاي متناسب با بافت مجاور، بدون استفاده باقی­مانده است و لذا ضرورت توجه به ارتباط و توازن ميان محيط طبيعي و محيط انسان‌ساخت بيش از پيش احساس مي‌گردد. همچنين، بي‌توجهي و مديريت ناصحيح، اينگونه فضاها را به زباله‌داني شهر و فضايي متروک تبديل‌كرده و بدين ترتيب مشکلات فراواني براي شهر به ارمغان آورده است. در حاليكه امروزه در كشورهاي پيشرفته اقدامات مناسبي در مورد اينگونه فضاها صورت مي‌گيرد. يكي از راه‌هاي برون رفت از اين وضعيت كنوني توجه كافي به اصول طراحی شهری پايدار و دخالت دادن آن در طراحي محوطه‌هاي كناره رودخانه‌هاست. با توجه به مطالعات صورت‌گرفته در محدوده حاشیه رودخانه‌ها دارای پتانسیل بسیار بالایی جهت بهبود سیما و منظرشهری می‌باشد و همچنین قابلیت خلق فضاهایی برای بروز تعاملات اجتماعی را دارا می‌باشد. با توجه به مطالعات صورت‌گرفته در محدوده حاشیه رودخانه‌ها دارای پتانسیل بسیار بالایی جهت بهبود سیما و منظرشهری می‌باشد و همچنین قابلیت خلق فضاهایی برای بروز تعاملات اجتماعی را دارا می‌باشد. این پژوهش درصد «باز زنده‌سازی» حاشیه رودخانه شهری مهاباد واقع در شهرستان مهاباد از توابع استان آذربایجان‌غربی با رویکرد پایداری از منظر طراحی شهری می‌باشد. در این خصوص کیفیت بخشیدن به فضاهای جمعی و دارای سرزندگی، تشویق به دوباره زنده‌کردن شهرها با توجه به هویت شهری، ایجاد انگیزه‌ای برای مشارکت مردم از جمله اهداف پژوهش می‌باشد. در این پروژه برای جمع‌آوری اطلاعات از دو روش، میدانی‌ (تکنیک مکان‌سنجی)، سوات (SWOT) و کتابخانه‌ای استفاده شده است. در روش نظری (تحقیقات اسنادی وکتابخانه‌ای) با رجوع به منابع فارسی و انگلیسی موجود (كتب، نشريات، نتايج همايش‌ها وكنفرانس‌ها) و همچنین پايگاه‌هاى شبكه پردازش مربوطه اطلاعات لازم گردآوری گردید. در روش میدانی با استفاده از تکنیک مکان‌سنجی (در این روش  تعدادی از سؤالات مرتبط با موضوع مطرح و پس از پخش در میان مردم  و ارزیابی، دیدگاه آنان را مبنای طراحی قرار می‌دهیم.) در روشSWOT، به نقاط قوت، ضعف، تهدید و فرصت، در ابعاد کالبد- فضایی، اجتماعی، زیست‌محیطی، عملکردی، حمل و نقل و ترافیک، اقتصادی و ادراکی و بصری محدوده مورد نظر پرداخته شده است. یافته‌های پژوهش در نهایت به صورت دستورالعمل‌های اقدامی می‌باشد که در راستای بهبود بخشیدن به کیفیت فضا است. این پژوهش در زمینه زیست‌محیطی، کالبدی- اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، معیارها و زیر معیارهایی طراحی ارائه می‌دهد.

 واژگان کلیدی: طراحی شهری، رودخانه‌های شهری، منظر شهری، توسعه پایدار، رودخانه مهاباد


مقاله حاضر مستخرج از پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد ابراهیم الیاسی تحت عنوان «طراحی حاشیه رودخانه های در فضای شهری با توجه رویکرد توسعه پایدار(مورد مطالعه: رودخانه مهاباد)» به راهنمایی دکتر مهدی ساشورپور می‌باشد که در خرداد ماه 1393 در دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات زنجان دفاع شده است.


Waterfront Urban Design with Sustainable Development Approach (case study: Mahabad River)

  Mahdi Sashourpoor - Ph.D of Urbanism, Assistant professor, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Department of Planning, Zanjan, Iran.

Ebraham Elyasi*- M.A. Postgraduate Urban Design, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Department of Planning, Zanjan, Iran.

Abstract

Natural environments are considered among the most important ecological structures of the cities, and if planned correctly, they can result in the sustainability of urban natural processes. The urban rivers and watercourses, as hidden urban areas, are the opportunities which are ignored and forgotten. Due to the lack of open and green areas in cities and despite the huge potentials of the urban rivers and watercourses, they are not used appropriately. Unfortunately, in most cities of Iran are not worthy of the attention area rivers with high potential for use in accordance with adjacent tissue, has been left unused and therefore considering the balance between the natural environment and man-made environment is greater than ever. Also neglect of the problem and improper management, cause these areas to be turning to the abandoned places. While in developing countries, suitable actions are taken about these areas. One way out of this Current attention to urban design and sustainable principles involved in designing coastal rivers. According to studies done in the rivers have high potential to improve the appearance and urban landscape As well as the ability to create spaces for social interaction is capable of developing  .The objective of this research is to revival of Peripheral lands of Mahabad River in mahabad region from Azarbayjan Gharbi in relation to sustainability form urban design viewport. In this regard, increase the quality of public spaces, encourage cities to revive the city identify, motivate people to contribute are objective of this project. The project to collect data from two arenas (where survey techniques), SWAT (SWOT) library is used. The theoretical methods (research papers and library) by reference to the resources available in both English and Farsi (books, journals, results of seminars and conferences) as well as the processing of the necessary information was gathered networking sites. In the field of survey techniques using location (in this way a number of questions related to the subject matter and the people have after the assessment, the design put their views) . The method SWOT, in this way, the strengths, weaknesses, threats and opportunities in Framework-of spatial, social, environmental, operational, transport and traffic, economic perceptions and visual range is desired. The finding of this project is guidelines to improve space quality. The research offers design criteria for environmental, physical, social and cultural standards.

Keywords: urban design, urban rivers, urban landscape, sustainable development, Mahabad river

* Corresponding Author: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
پیوست ها:
دانلود این فایل (JULR1394020402.pdf)اصل مقاله[Download]2635 kB

شماره جاری: دوره 2، شماره 4، پائیز و زمستان 1394، صص 1- 108


1- شناسایی نقش مؤلفه های طبیعی در ایجاد هویت شهری (نمونه موردی: شهر بابک)

امینه زینلی قطب آبادی*

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 1966)


2- طراحی شهری آبکنار با رویکرد توسعه پایدار (مورد مطالعه: رودخانه مهاباد)

مهدی ساشورپور؛ ابراهیم الیاسی*

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2636)


3- بازخوانی آرایه های نظام بصری در بافت تاریخی بوشهر (با تأکید بر رویکرد ذهنی)

پویا دولابی*؛ زهره شاعری؛ اقدس حاجب زاده

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2322)


4- بازشناسی منظر فرهنگی- آیینی هورامان با تأکید بر مراسم زیارت پیرشالیار

پردیس حنیفی، ایمن ابراهیمی دهکردی*؛ سید احسان بلادی ده بزرگ

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 4147)


5- نقش مبلمان شهری در سرزندگی پیاده راه های بافت تاریخی (نمونه موردی: خیابان حافظیه و شهرداری)

ندا محمدی*؛ ملیحه تقی پور

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 5811)


6- ارزیابی خطر سیل ناشی از عوامل انسانی با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) (مورد استان تهران)

شریف مطوف؛ هاله مهدی پور*؛ فرشته اصلانی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 3731)


7- تبیین میزان تطابق الگوی منظر باغ ایرانی و باغ های چهارگانه درمانی

نجمه سعیدیان*؛ کاظم معمارضیاء؛ سید محمد حسین ذاکری؛ امین حبیبی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2185)