پرینت

بازخوانی آرایه‌های نظام بصری در بافت تاریخی بوشهر ( با تأکید بر رویکرد ذهنی)

پویا دولابیmailاستادیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه خلیج‌فارس، بوشهر، ایران.

 زهره شاعری دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر، بوشهر ایران.

اقدس حاجب زاده دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه پیام‌نور تهران شرق، تهران، ایران.

چکیده

 موضوع کیفیت بصری بافت‌های تاریخی یکی از نقاط تمرکز پژوهش‌های اخیر طراحی شهری بوده و تلاش در جهت ایجاد فضایی که رضایت شهروندان را در وجوه مختلف جلب نماید، به عنوان یکی از راهبردهای اصلی پروژه‌های طراحی شهری مطرح شده است. این نوشتار به تحلیل موضوع نظام بصری به وسیله‌ معیارهای سنجش و ارزیابی در بافت تاریخی بوشهر پرداخته است. این ارزیابی بر پایه رویکرد ذهنی در فضا شکل گرفته است و به نظر می‌رسد به عنوان روشی جهت بازخوانی آرایه‌های نظام بصری، می‌تواند در طراحی شهری مورد استفاده قرار گیرد. رویکرد این پژوهش، ارائه نوعی روش‌شناسی در ارزیابی منظر، بر پایه مطالعه و تحلیل محتوایی ادبیات طراحی شهری و معماری در این زمینه می‌باشد که چارچوبی را جهت سنجش آرایه‌های بصری متفاوت، در بافت‌های تاریخی براساس تصویر ذهنی به وسیله تحلیل‌های تصویری و توصیفی ارائه می‌نماید. اگرچه این نوشتار به دنبال اثبات فرضیه خاصی نیست؛ اما به‌منظور بازشناخت آرایه‌های تأثیرگذار در نظام بصری بافت‌های تاریخی از فرضیه‌هایی بهره برده است ابتدا اینکه به نظر می‌رسد آرایه‌های نظام بصری در محلات بافت تاریخی شهر، تأثیری قابل‌توجه بر کالبد، عملکرد و معنای این حوزه‌ها دارند. دوم اینکه به نظر می‌رسد ساماندهی آرایه‌های نظام بصری در محلات تاریخی شهر، موجبات کارایی بهتر این حوزه‌ها را فراهم می‌آورد. هدف اصلی این پژوهش ارزیابی محدوده مطالعاتی به وسیله آرایه‌های استخراج شده می‌باشد تا بدین‌ وسیله راهکارهایی نتیجه گردد که فضای‌شهری در کنار برخورداری از عملکرد مناسب، قابلیّت ادراک مناسب برای ناظر نیز برخوردار باشد. لازم به ذکر است این پژوهش، از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و شیوه‌ تحقیق مرور متون و منابع به عنوان ابزار جمع‌آوری اطلاعات در بستر مطالعات کتابخانه‌ای، همچنین از روش تحقیق موردی و شیوه‌های تحقیق اسناد تصویری، مشاهده و پرسشنامه در بستر مطالعات میدانی سود جسته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در محله کوتی آرایه‌های نظام بصری ارجعیّت بیشتری دارند و در محله بهبهانی، شنبدی و دهدشتی نیز تلفیقی از عناصر بصری و کیفیت روابط بین عناصر در فضا وجود دارد.

 واژگان کلیدی: نظام بصری، رویکرد ذهنی، منظر شهری، بافت تاریخی بوشهر، معیار ارزیابی


Reading of the Visual System Ornaments in Boushehr’s Historical Context

(With Emphasis on Mental Attitude)

Pouya Doulabi* - Assistant Professor of School of Architecture and Urban Planning, University of Persian Gulf, Bushehr, Iran.

Zohreh Shaeri - Master of Architecture Student, Architecture Group, Islamic Azad University, Bushehr Branch, Iran.

Aghdas Hajebzade - Mastar of Urban planningstudent, University ofEastPayamnoorTehran, Tehran, Iran.

 Abstract

The quality of historical contexts has been one of the most important subjects of the recent studies of urban design, and trying to create a space that attracts citizens' satisfaction in various aspects has been proposed as one of the main strategies of urban design projects. It appears that in the meantime the visual quality of space due to the interaction with the human eye is one of the first steps in perceiving the space pleasurableness by citizens. This article has dealt with the analysis of the visual system subject by the evaluation criteria in the historical context of Boushehr. This evaluation has been formed based on the mental attitude in space,and it seems that it can be used as a method for analyzing the visual system ornaments in urban design. The approach of this research is to provide a methodology for assessing the landscape based on the content study and analysis of literature concerning the urban design and architecture, by descriptive and pictorial analysis it provides a framework for evaluating representatively the different visual ornaments in the historical contexts. Although this article does not attempt to prove a specific hypothesis, in order to identify the effective ornaments in the visual system of historical contexts, some hypotheses has been used. Firstly, it seems that the visual system ornaments in the places of city that has a historical context, have a significant impact on the structure, performance and meaning of these areas. Secondly, systematization of the visual system ornaments in the historical places of city makes these areas have better efficiency. Finally, it seems that there is a relationship between the visual system ornaments in the places that have a historical texture and mental image of citizens. The main objective of this research is to evaluate the study area by the extracted ornaments, so that doing this we achieve the working procedures that the urban space along with the proper performance has a capability of proper perceptibility for the observer as well. In this regard, we first review the basic definitions and concepts of urban landscape, visual system, and the different approaches to the analysis of visual dimension. Then, the case of study is assessed by extracting a set of criteria and indicators related to the visual system in the form of tables and pictures. Finally, a set of visual system ornaments in each of the places of the studied area is expressed. It should be noted that in this research, the analytical-descriptive method and the method of reviewing the texts and resources have been used as the instruments of collecting data based on the library studies. In addition, we have used the method of case study and studying the pictorial documents, observation, and interview based on field studies.

 Keywords: Visual system, mental attitude, Urban landscape, Boushehr’s historical context, Evaluative criterion.


*Corresponding Author:این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

پیوست ها:
دانلود این فایل (JULR1394020403.pdf)اصل مقاله[دانلود]2321 kB

شماره جاری: دوره 2، شماره 4، پائیز و زمستان 1394، صص 1- 108


1- شناسایی نقش مؤلفه های طبیعی در ایجاد هویت شهری (نمونه موردی: شهر بابک)

امینه زینلی قطب آبادی*

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 1966)


2- طراحی شهری آبکنار با رویکرد توسعه پایدار (مورد مطالعه: رودخانه مهاباد)

مهدی ساشورپور؛ ابراهیم الیاسی*

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2636)


3- بازخوانی آرایه های نظام بصری در بافت تاریخی بوشهر (با تأکید بر رویکرد ذهنی)

پویا دولابی*؛ زهره شاعری؛ اقدس حاجب زاده

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2322)


4- بازشناسی منظر فرهنگی- آیینی هورامان با تأکید بر مراسم زیارت پیرشالیار

پردیس حنیفی، ایمن ابراهیمی دهکردی*؛ سید احسان بلادی ده بزرگ

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 4147)


5- نقش مبلمان شهری در سرزندگی پیاده راه های بافت تاریخی (نمونه موردی: خیابان حافظیه و شهرداری)

ندا محمدی*؛ ملیحه تقی پور

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 5811)


6- ارزیابی خطر سیل ناشی از عوامل انسانی با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) (مورد استان تهران)

شریف مطوف؛ هاله مهدی پور*؛ فرشته اصلانی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 3731)


7- تبیین میزان تطابق الگوی منظر باغ ایرانی و باغ های چهارگانه درمانی

نجمه سعیدیان*؛ کاظم معمارضیاء؛ سید محمد حسین ذاکری؛ امین حبیبی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2185)