پرینت

تبیین میزان تطابق الگوی منظر باغ ایرانی و باغ‌های چهارگانه درمانی

نجمه سعیدیان mail دانشجوی کارشناسی ارشدمعماری، دانشگاه شیراز، فارس، ایران.

 کاظم معمارضیاء  استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، فارس، ایران.

 سید محمد حسین ذاکری  استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، فارس، ایران.

 امین حبیبی  استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، فارس، ایران.

  چکیده

هدف طراحی باغ‌های درمانی، ایجاد محیطی خاص به‌منظور ارتقاء تندرستی از طریق انجام فعالیت‌های درمانی است. این باغ‌ها ارتقادهنده هر سه بعد جسمی، روانی و اجتماعی تندرستی هستند؛ بر این اساس باغ‌های درمانی به چهار دسته باغ‌های مدیتیشن متمرکز بر بهبود روح و روان، باغ‌های شفابخش متمرکز بر به دست آوردن مجدد تندرستی به‌ وسیله تجربه حسی طبیعت، باغ‌های ترمیمی متمرکز بر بهبود تندرستی اجتماعی و باغ‌های تواناسازی متمرکز بر ارتقاء تندرستی جسمانی؛ تقسیم می‌شود. در این پژوهش، با در نظر گرفتن نقش شفابخش و درمانگر طبیعت و در راستای ارائه راهکار عملی همسو با ارزش‌های فرهنگی_بومی ایرانیان و با فرض اینکه الگوی منظر باغ ایرانی قابلیت تطبیق با شاخصه‌های باغ‌های درمانی را دارا است، به بررسی میزان تطابق الگوی منظر باغ ایرانی و باغ‌های چهارگانه درمانی پرداخته‌شده است. حال این سؤال‌ها مطرح می‌شود که: الگوی چهارگانه باغ‌های درمانی در کدام شاخصه‌ها با الگوی منظر باغ ایرانی شباهت بیشتری دارد و در صورت بکارگیری الگوی باغ ایرانی به‌عنوان باغ درمانی، در کدام شاخصه‌ها باید تقویت شود؟ و کدام یک از الگوهای چهارگانه باغ‌های درمانی با الگوی منظر باغ ایرانی شباهت بیشتری دارد؟فرآیند استنتاج متشکل از سه مرحله است؛ نخست استخراج شاخصه‌ها و ویژگی‌های باغ‌های چهارگانه درمانی بر مبنای تطبیق پارامترها در تعاریف آنها، سپس بررسی قابلیت تطبیق شاخصه‌ها در باغ ایرانی بر اساس مرور ادبیات و به‌صورت کتابخانه‌ای و درنهایت بررسی سؤال پژوهش از طریق نظرسنجی متخصصین. الگوی منظر باغ ایرانی، بر اساس ارزیابی ادبیات موضوع و تحلیل آراء متخصصان، به ترتیب بیشترین میزان تطابق را با باغ شفابخش، پس‌ از آن باغ مدیتیشن، باغ ترمیمی و کمترین میزان تطابق را با باغ تواناسازی دارا است؛ و بیشترین میزان انطباق مربوط به ویژگی خوانایی و پس ‌از آن ایجاد آرامش و عدم وجود هرگونه تنش جسمی و روانی در محیط است. درصورت بکارگیری الگوی منظر باغ ایرانی به‌عنوان باغ‌های چهارگانه درمانی؛ می‌بایست امکان ایجاد فرصت تعاملات اجتماعی در باغ‌ها، امکان مداخله و مشارکت کاربران در انجام فعالیت‌های باغبانی درمانی و ایجاد راحتی در انجام این فعالیت‌ها توسط طراحان و با نوآوری‌های متعهدانه تقویت شود.

  واژگان کلیدی: باغ ایرانی، باغ‌های چهارگانه درمانی، الگوی منظرین باغ، ارتقاء تندرستی در طبیعت.


این مقاله بر‌گرفته از پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد نجمه سعیدیان با عنوان «طراحی مرکز تندرستی فارس با بهره گیری از ارتباط درمانی با طبیعت» می‌باشد که با راهنمایی‌های دکتر معمارضیاء و دکتر حبیبی و مشاوره دکتر ذاکری در دانشکده هنر و معماری دانشگاه شیراز ارائه شده است.


Comparative Study Of Persian Garden Landscape Pattern Versus Four Kinds Of

 Therapeutic Gardens

Najmeh Saeidian*- M.A in Architecture, Shiraz University, Fars, Iran.

 Kazem Memarzia- Assistant Professor at Shiraz University, Faculty of Art and Architecture, Fars, Iran.

 Seyed Mohammad Hossein Zakeri - Assistant Professor at Shiraz University, Faculty of Art and Architecture, Fars, Iran.

 Amin Habibi- Assistant Professor at Shiraz University, Faculty of Art and Architecture, Fars, Iran.

 Abstract

A therapeutic garden design objective is to create specific environment for health promotion by doing therapeutic activities. The gardens promote all three dimensions of health: physical, mental, and social. According to this, therapeutic gardens are divided into four categories: meditative gardens focused on improving mental health, healing gardens focused on regaining health by sensory experience of nature, restorative gardens focused on improving social health and enabling gardens focused on improving physical health. Meditative gardens are specifically designed to allow individuals to quietly reflect in thought process. Healing gardens promote physical, psychological, and spiritual dimensions of health. The main purpose of restorative gardens is to allow the body to regain balance after stressful events passively. Enabling gardens are programmed to maintain and enhance the physical condition of target clientele through activities.In this research, with regard to the therapeutic role of nature and in line with provision of a practical solution proportional to cultural and native values of Iranians, the Persian Garden Landscape Pattern compliance with four categories of Therapeutic garden has been studied.Deduction process consists of three stages: firstly, extraction of characteristics and features of four patterns of therapeutic gardens based on matching parameters in their definitions; secondly, investigation of conformity of these characteristics to a Persian Garden Pattern through description and analysis of the existing library documents, and finally, proving the hypothesis through investigation of the experts’ attitude via a questionnaire survey.The Persian Garden Landscape Pattern is an appropriate pattern to be applied in design ideas of healing gardens, meditative gardens, and the lowest rates of accordance with the enabling gardens. The highest percentage of conformity related to the readability feature (93/6%), orthogonal geometry and symmetry described readability in the Persian Garden. According to the experts, after readability, calmness and the absence of any physical and mental stress in the environment are the most important features of the Persian Gardens in the present study. The reasons are presence of water and a smart choice of plants and planting in the Persian Gardens.In this study, creating opportunities for social interaction in the gardens (54/2%), creating involvement and participation of users in horticultural therapy activity (55%) had the lowest percentage of conformity based on the experts’ views. Persian Gardens were not public and specifically designed for exclusive use among properties, in a regular geometric pattern with rectangular and similar routes, the possibility of creating living space corners and spaces for social interaction decreases. According to the proposed definition of therapeutic gardens, the Persian Garden Pattern improves health through the sensory experience of nature. It is specifically focused on the promotion of mental health and missing designed spaces to improve physical and social aspects of the users’ health. In applying the pattern of Persian Garden as four categories of therapeutic gardens in order to enhance the efficacy and efficiency of a garden, the designers are required to improve the facility of creating opportunities for social interaction in the gardens, feasible involvement and participation of users in horticultural therapy activity and creating comfort in carrying out these activities.

 Keywords: Persian Garden, Four kinds of therapeutic gardens, Landscape pattern, Wellness promotion in nature.


* Corresponding Author: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

پیوست ها:
دانلود این فایل (JULR1394020407.pdf)اصل مقاله[دانلود]2184 kB

شماره جاری: دوره 2، شماره 4، پائیز و زمستان 1394، صص 1- 108


1- شناسایی نقش مؤلفه های طبیعی در ایجاد هویت شهری (نمونه موردی: شهر بابک)

امینه زینلی قطب آبادی*

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 1966)


2- طراحی شهری آبکنار با رویکرد توسعه پایدار (مورد مطالعه: رودخانه مهاباد)

مهدی ساشورپور؛ ابراهیم الیاسی*

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2636)


3- بازخوانی آرایه های نظام بصری در بافت تاریخی بوشهر (با تأکید بر رویکرد ذهنی)

پویا دولابی*؛ زهره شاعری؛ اقدس حاجب زاده

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2322)


4- بازشناسی منظر فرهنگی- آیینی هورامان با تأکید بر مراسم زیارت پیرشالیار

پردیس حنیفی، ایمن ابراهیمی دهکردی*؛ سید احسان بلادی ده بزرگ

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 4147)


5- نقش مبلمان شهری در سرزندگی پیاده راه های بافت تاریخی (نمونه موردی: خیابان حافظیه و شهرداری)

ندا محمدی*؛ ملیحه تقی پور

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 5811)


6- ارزیابی خطر سیل ناشی از عوامل انسانی با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) (مورد استان تهران)

شریف مطوف؛ هاله مهدی پور*؛ فرشته اصلانی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 3731)


7- تبیین میزان تطابق الگوی منظر باغ ایرانی و باغ های چهارگانه درمانی

نجمه سعیدیان*؛ کاظم معمارضیاء؛ سید محمد حسین ذاکری؛ امین حبیبی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2185)