پرینت

نگاهی پدیدارشناسانه به طراحی مناظر مقدس شهری

مهدی خاکزندmail  استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

داود قربانزاده- کارشناس ارشد مهندسی طراحی محیط‌ زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشکده محیط‌ زیست و انرژی، گروه طراحی محیط‌زیست، تهران، ایران.

چکیده

در ادیان مختلف همواره اموری به‌عنوان مقدس وجود‌داشته که پاسخگوی بنيادی‌ترين نيازهای انسان که توجه و اشتياق برای رسيدن به «كمال مطلق» و تقرب و توسل به اوست، می‌باشد. از اینرو در جوامع امروز که نیاز به آرامش روانی و معنویّات بیش از پیش احساس می‌شود؛ مناظر مقدس ‌شهری به‌عنوان بخشی از مناظر فرهنگی، عجین‌شده با آداب و رسوم و آیین و مذهب جوامع‌شهری، توانسته ‌است با سوق دادن انسان از مادیات به سوی معنویّات در ارتقاء ارزش‌ها و اعتقادات سهم به‌سزایی داشته‌باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد افراد در مواجهه با این مناظر می‌توانند شاهد فنومن یا پدیدارهایی باشند که به فضا یا منظر مقدس معنا داده و در مواجهه با ذهن، ایجاد مفهوم خاص نمایند. بنابراین، نوع نگرش و باورهای آدمی درباره زندگی و منظر پیرامون خود، در بهره‌مندی از آرمان‌های مطلوب او بسیار اثر گذارند. از طرفی فرآیند طراحی با نگاهی پدیدار‌شناسانه در مناظر مقدس، این امکان را مهیا ساخته تا با دیدن این مناظر، نسبت به ادراک فضا، تقویّت حس‌مکان و هویّت بخشی به منظر پرداخته و بدین‌گونه موجبات حفظ و ارتقاء ارزش‌های فرهنگی و مذهبی را در جوامع بشری به وجود آورد. هر پدیدار با ایجاد معانی و مفاهیم گوناگونی که در ذهن انسان شکل می‌دهد، با محیط و فضاهای پیرامون خود ایجاد رابطه کرده و همین ارتباط می‌تواند زمینه‌ای برای شکل‌گیری، به تصویر کشیدن و به‌ طور کلی، به عینیت بخشیدن فضاها، فراهم آورد. در ادامه پدیدارهای نشأت‌گرفته از ذهن و تجربه ناظرین در برخورد با این مناظر مورد بررسی قرار گرفت که برای هر یک شاخصه‌هایی درنظر گرفته شد. این تحقیق با رویکرد پدیدار‌شناسانه و روی هم‌‌گذاری موارد شناسایی‌شده منطبق با نیازها و خواسته‌های استفاده‌کنندگان و زائرین، نسبت به معرفی و تعیین فضاهای مورد نیاز این پدیدارها، گام برداشتهو نشان می‌دهد می‌توان با استفاده از روش مذکور و تعیین شاخص‌های طراحی، مناظر مقدس را در قالب فضاهایی مشخص نظیر فضاهای معنوی، یادمانی، تعاملات جمعی، نیایشی و فضاهای مکث، معرفی و ارائه نمود.

واژگان کلیدی: پدیدارشناسی، طراحی منظر، منظر شهری، منظر فرهنگی، منظر مقدس. 


Phenomenological Look to the Designof Urban Sacred Landscape 

Mehdi khakzand *- Assistant professor,  Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.

Davood Ghorbanzadeh - Msc., Environment design engineering, Environment & Energy College, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

 Abstract

In different religions, there are always things sacred that meet the most fundamental human needs, which is regarded as attention and strive to reach the absolute perfection and approximation and resorting to him. As a result, in today’s communities in which the need to a relaxed mentality and spirituality is felt more than before, urban sacred landscapes are created and defined as part of the cultural landscape, mixed with the manners, customs, and religion of urban communities according to the values and beliefs of that society. They have been able to fix the problems arising from the consequences of their nature through leading one to mare spirituality and promoting the values and beliefs. Therefore, the human's attitudes and beliefs about their life and environment and also the value commitments and characteristics of individual and social life have a great influence on receiving good ideals. On the other hand, the design process, with a phenomenological approach to sacred landscapes has made it possible through seeing these landscapes to pay attention to landscapes  regarding the notion of space, strengthening the sense of place, and identity giving ; thus, maintaining and promoting the religious and cultural values, reducing stress, and raising security and mental health in human societies. Phenomenology is the study of subjective experience. The discipline of phenomenology may be defined initially as the study of structures of experience or consciousness. Literally, phenomenology is the study of “phenomena”: appearances of things, things as they appear in our experience or the ways we experience things; thus, the meanings things have in our experience. The central structure of an experience is its intentionality, the way it is directed through its content or meaning toward a certain object in the world. We all experience various types of experience including perception, imagination, thought, emotion, desire, volition, and action. Hence, the domain of phenomenology is the range of experiences including these types. This study has set to introduce the required spaces for these phenomena through the phenomenology approach, introducing the phenomena and overlapping the cases identified in accordance with the needs and wishes of the users and pilgrims. In addition, the present study attempts to introduce this method as a forgotten way in the design. The results show that we can introduce and present the sacred landscape with the so-called approach in specified atmospheres such as spiritual (mystical), memorial, mass interactions, prayer, and pause, applying the mentioned method and determining the design indicators.

Key words: phenomenology, landscape design, urban landscape, cultural landscape, sacred landscape.


*Corresponding Author: mاین آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

پیوست ها:
دانلود این فایل (JULR1395030503.pdf)اصل مقاله[Download ]2038 kB

شماره جاری: دوره 3، شماره 5، بهار و تابستان 1395، صص 1- 104


1- شهر معاصر، از هندسه تا متن؛ بازخوانی منظر شهر در دو رمان خروجی کارخانه و دکور سیمان از فرانسوا بن

زینب گلستانی درو

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 1895)


2- پژوهشی در زمینه پیشینه تاریخی، خصوصیات و منظر باغ هرندی شهر کرمان

ندا داعی پاریزی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 3781)


3- نگاهی پدیدارشناسانه به طراحی مناظر مقدس شهری

مهدی خاکزند*؛ داود قربان زاده

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2039)


4- ارزیابی کیفیت زیبایی شناختی منظر پل های عابر پیاده در فضاهای شهری تهران با رویکرد «طراحی همخوان با زمینه»

نسیم صحرائی نژاد*؛ سارا فربد

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 3702)


5- اولویت بندی پیاده راه سازی مسیرهای اطراف حرم حضرت معصومه(س) شهر قم

حسن محمدیان مصمم*؛ مظفر صرافی؛ جمیله توکلی نیا؛ علی اصغر عیسی لو

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 5412)


6- برنامه ریزی راهبردی در راستای بهبود کیفیات فضایی منظر پیاده راه ها در شهر تهران (مطالعه موردی: پیاده راه 17 شهریور)

رضا کانونی*؛ محمد تقی رضویان؛ آرمان مسلمی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 3214)


7- کوچاس (پلازا) به مثابه تئاتر شهری در منظر شهری غیر رسمی ارگ- شهر لاهور (انگلیسی)

Koochas (piazzas) as street theatres In historic urban informal landscape of Haveli nau nihal singh, the walled city, lahore

دانیال احمد / Danyal Ahmad

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 4952)