پرینت

اولویّت‌بندی پیاده‌راه‌سازی مسیرهای اطراف حرم حضرت معصومه (س) شهر قم

حسن محمّدیان مصمّمmail- دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران.

مظفّر صرّافی- دانشیار گروه برنامه ریزی شهری و منطقه‌ای دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران.

جمیله توکلی‌نیا - استادیار گروه جغرافیای دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران.

علی‌اصغر عیسی لو- کارشناس ارشد مهندسی شهرسازی، گرایش برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه کردستان، ایران.

 

چکیده 

پیاده‌راه‌سازی به‌عنوان نیرومندترین و اثرگذارترین جنبش طراحی مجدد خیابان، از راهکارهایی است که در دهه‌های اخیر به‌منظور کاهش تبعات منفی حضور گسترده خودرو در شهرها و رونق اجتماعی-اقتصادی و محیطی مراکز شهری به کار بسته می‌شود؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از مدیران و سیاستگذاران شهرهای کشورهای توسعه‌یافته و درحال ‌توسعه با امکانسنجی و اولویّت‌بندی دقیق و سنجیده فضاها و خیابان‌های مساعد و سپس کاربست پروژه‌های پیاده‌راه‌سازی و آرام‌سازی آمد ‌و ‌شد، ضمن کاهش اثرات زیانبار محیط‌زیستی ناشی از خودرو- محوری، موجبات بازآفرینی اقتصادی، اجتماعی و کالبدی مراکز شهری را نیز فراهم آورده‌اند. در این راستا، پژوهش حاضر با روش ترکیبی (ارزیابی ویژگی‌های کالبدی و ادراکات زائران و مردم) و با هدف ارتقاء پیاده‌مداریدر بافت مرکزی شهر قم، ابتدا به تشریح ادبیات جهانی در مورد پیاده‌راه‌سازی، اولویّت‌بندی پروژه‌های پیاده و همچنین قابلیّت ‌پیاده‌روی خیابان پرداخته و سپس از طریق، کسب نظرات مردمی و زائران بر اساس پیمایش میدانی، تحلیل داده‌های ثانویه و همچنین نظرات متخصصان به اولویّت‌بندی پیاده‌راه‌سازی مسیرهای اطراف حرم مطهر پرداخته است. انتخاب معیارها بر مبنای روش دلفی بوده و نظرات متخصصان بر اساس مدل تصمیم‌گیری چند معیاره (AHP) اعمال شده است. نتایج کلی پژوهش حاکی از آن است که خیابان ارم به دلیل نقش مهم در پیوند دو عنصر اصلی مذهبی (حرم مطهر) و تجاری (بازار) و وجودفعالیت‌ها و کاربری‌های مختلف و متنوع، دسترسی به پارکینگ، طول و عرض مناسب، سرزندگی و حضور گسترده افراد پیاده و زائران، شیب مناسب، بهترین فضا جهت ایجاد پیاده‌راه می‌باشد.

واژگان کلیدی: پیاده‌راه‌سازی، قابلیّت پیاده‌روی، فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی، دلفی، حرم حضرت معصومه (س).


مقاله حاضر مستخرج از پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد حسن محمدیان مصمم با عنوان "امکانسنجی پیاده‌راه‌سازی خیابان‌های مرکز شهر " به راهنمایی دکتر مظفر صرافی می‌باشد که در بهمن سال 1390 در دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی دفاع شده است. لازم به ذکر است که داده‌ها، تحلیل‌ها و همچنین چارچوب نظری در سال 1394 به روز شده است.



Prioritizing pedestrianization of the adjacent routs of Masoumeh holly shrine, Qom city

Hassan Mohammadian Mosammam*- Ph.D. candidate of Geography and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

Mozaffar Sarrafi, Associate Professor - Department of Agricalture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

Jamileh Tavakoli Nia- Assistant Professor, Department of Geography, Shahid Beheshti University

Ali Asghar Isalou, MSc of Urban and regional planning, Kordestan University, Iran.

Abstract

In the last decades, pedestrianization as one of the most powerful and effective strategies for redesigning street has been employed to reduce the negative consequences of car dependency. Moreover, this strategy has been widely recognized as an effective policy to economic prosperity and revitalization of social life in the downtowns. Global experiences on pedestrianization revealed that this strategy could reduce environmental impacts of car-driven policies and might lead to socio-economic and physical regeneration of cities.  However, in most developing countries like Iran, the over-emphasis on the priority of car mobility has led to reducing quality of urban life, especially in city centers. In this context, the Qom city as one of the Iran’s metropolises experienced similar problems over the last few decades. Like most urban centers, the downtown of this metropolis faces many problems such as economic decline and social and environmental deterioration. In the past few years, exacerbation of these issues has caused politicians and urban managers to put the pedestrian projects on their agenda. However, the main challenging issue for the planner is prioritizing the pedestrianization of routs due to financial limitations and walkability. Accordingly, this paper prioritizes the adjacent routs of Masoumeh holly shrine, Qom city, for implementing pedestrianization projects. The research method is combined and we used Delphi technique to criteria selection. Based on Delphi method 13 criteria were chosen to prioritize and choose the most appropriate street. Moreover, we have conducted a survey for exploring people and pilgrims' perspectives about quantities and qualities features of routs. Finally, AHP technique was used for weighing the criteria and ArcGIS platform was employed to overlay the criteria to make a composite map, which shows the appropriate route for the pedestrian project. The people and pilgrims’ perspectives about quantities and qualities features of routs showed that Eram St. was more appropriate than others routs for implementing pedestrian project. However, Moallem St. is the most unsuitable routs. Nonetheless, analyzing secondary data indicated that although Eram St. has appropriate width, length, parking facilities, and slope, many historical buildings lay in Azar Street. Finally, based on AHP and experts' opinions, 13 criteria were chosen to prioritize the streets. Social and economic indicators gained the highest scores. By using GIS, all these scores were entered to the base maps database. Thus, by the reclassification of layers, Eram was selected as the most appropriate street for pedestrianization. Generally, integrating the people and pilgrims’ perspectives, secondary analysis and expert’s views showed that Eram Street, because of enjoying mixed land uses and diverse activities, crowded pedestrian network, and the existence of parking facilities, is the most suitable route for beginning pedestrianization. Azar and Taleghani Streets were in the next priority.

Keywords: Pedestrianization, Walkability, Analysis Hierarchical Process, Delphi, Holly shrine of Masoumeh in Qom City.


*This paper has been derived from Hassan Mohammadian Mosammam’s Master thesis titled “Feasibility of downtown street pedestrianization” by supervision of Dr Mozaffar Sarrafi at the Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

** Corresponding Author: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید  

پیوست ها:
دانلود این فایل (JULR1395030505.pdf)اصل مقاله[Download ]5411 kB

شماره جاری: دوره 3، شماره 5، بهار و تابستان 1395، صص 1- 104


1- شهر معاصر، از هندسه تا متن؛ بازخوانی منظر شهر در دو رمان خروجی کارخانه و دکور سیمان از فرانسوا بن

زینب گلستانی درو

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 1895)


2- پژوهشی در زمینه پیشینه تاریخی، خصوصیات و منظر باغ هرندی شهر کرمان

ندا داعی پاریزی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 3781)


3- نگاهی پدیدارشناسانه به طراحی مناظر مقدس شهری

مهدی خاکزند*؛ داود قربان زاده

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 2039)


4- ارزیابی کیفیت زیبایی شناختی منظر پل های عابر پیاده در فضاهای شهری تهران با رویکرد «طراحی همخوان با زمینه»

نسیم صحرائی نژاد*؛ سارا فربد

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 3702)


5- اولویت بندی پیاده راه سازی مسیرهای اطراف حرم حضرت معصومه(س) شهر قم

حسن محمدیان مصمم*؛ مظفر صرافی؛ جمیله توکلی نیا؛ علی اصغر عیسی لو

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 5412)


6- برنامه ریزی راهبردی در راستای بهبود کیفیات فضایی منظر پیاده راه ها در شهر تهران (مطالعه موردی: پیاده راه 17 شهریور)

رضا کانونی*؛ محمد تقی رضویان؛ آرمان مسلمی

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 3214)


7- کوچاس (پلازا) به مثابه تئاتر شهری در منظر شهری غیر رسمی ارگ- شهر لاهور (انگلیسی)

Koochas (piazzas) as street theatres In historic urban informal landscape of Haveli nau nihal singh, the walled city, lahore

دانیال احمد / Danyal Ahmad

text block مشاهده چکیده / file pdf-small دریافت اصل مقاله (K 4952)