پرینت

ارزیابی اهمیّت نقش مؤلفه های منظر شهری بر کیفیت زندگی شهروندی (مطالعه موردی: شهر گرگان)

مهدی خداداد-کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه گلستان

مریم بیرانوندزاده*-دانشجوی دکترا جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و پژوهشگر جهاد دانشگاهی واحد لرستان

نوبخت سبحانی-دانشجوی دکترا جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

چکیده

    منظرشهري مطلوب وانتظام‌يافته كه خود در نتيجه تناسب عوامل موجد آن حاصل مي­شود باعث ايجاد احساسي خوشايند از زندگي در محيط شهري شده و عامل مؤثري در ارتقاء رابطه شهروندان و شهر و از آن راه احساس مسئوليت در قبال آن است­. تأثير منظر شهر بر  جنبه‌های روحي، ادراکی و رفتاري شهروندان و اهميّت منظر شهر بر مباحث حقوق شهروندي دو وجه بسيار مهم و مؤثر اين موضوع هستند. كه به‌طور عمده اهداف هرگونه طرح و برنامه در جهت ساماندهي منظر شهري را در بر مي­گيرند. آنچه نبايد از ذهن به دور نگاه داشت ذكر اين نكته بسيار مهم است كه مطلوبيّت منظر شهري در ابعاد مختلف و هماهنگي آن با ويژگي­هاي فرهنگي­، ‌اجتماعي و طبيعي و... شهر كه در نتیجه عملكرد مناسب و هماهنگ لايه­هاي مختلف تشكيل‌دهنده شهر می‌شود­، با تأثيرگذاري بر روحيات و رفتارهاي شهروندان­، زمينه­هاي ايجاد آرامش روحي و نزديك شدن به شهر مطلوب را فراهم مي­آورد. لذا در همین راستا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثرات معیارهای منظر شهری بر رفتار و کیفیت زندگی شهروندان شهر گرگان با روش پیمایشی با انتخاب 380 نفر به‌عنوان نمونه آماری انجام‌گرفته است. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم افزار آماری SPSSدر قالب مدل‌های ای اسکوئر، و همبستگیجهت اولویّت‌بندی اثرگذاری معیارهای منظر شهر بر رفتار و کیفیت زندگی استفاده‌شده، نتایج حاصل از آنها در حالت کلی بیانگر آن است که ادراک عمومی و فرم و ریخت‌شناسی بر اساس نظرات شهروندان در جایگاه اول قرار‌گرفته و این مؤلفه‌ها در بین معیارهای مورد سنجش نشان از اهمیّت و اثرگذاری بیشتری بر روی زندگی شهروندان منطقه مورد مطالعه داشته است. همچنین در بین مؤلفه‌ها، حس مکانی در محدوده مورد سنجش در جایگاه آخر قرار گرفته که بیانگر اثرگذاری کمتر آن بر روی کیفیت زندگی شهروندان بوده‌است. گرچه این مؤلفه در بین مؤلفه‌ها در جایگاه آخر واقع شده‌ لذا با برنامه‌ریزی و مدیریت مناسب این نوع مؤلفه‌ها می‌توان نقش آن را در بین مؤلفه‌ها پررنگ‌تر کرد و این امر نیازمند مدیریت نظام‌مند سازمان‌ها و نهادهای ذی‌ربط می‌باشد.

واژگان کلیدی: منظر شهری، شهرسازی معاصر، کیفیت زندگی، شهر گرگان


پیوست ها:
دانلود این فایل (03.pdf)اصل مقاله[Download ]1432 kB