پرینت

نقش مدل KANO در ارزیابی کیفیت فضایهای عمومی شهری با سنجش مؤلفه¬های مؤثر بر سطح سلامت و رفاه جوامع شهری

سعید ملکی- دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری ، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

محمدرضا امیری فهلیانی- دانشجو دکتری جغرافیا و برنامه­ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

سمیرا مرادی مفرد- دانشجو دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

مجید بوستانی-دانش آموخته­ کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، یاسوج، ایران

چکیده

فضاهای عمومی شهری، یکی از عناصر مهم ساختار فضایی شهرها هستند که نقش مهمی در کیفیت زندگی و رفاه افراد ساکن در شهرها دارند. فضای عمومی شهری یک مکان آزاد برای دسترسی و استفاده افراد می­باشد. عناصر فیزیکی و فعالیت­ها در فضای باز عمومی مزایای بسیاری بر کیفیت زندگی، سلامت و تعامل اجتماعی شهروندان دارد. تأمین نیازهای انسانی در فضاهای عمومی شهری، کیفیت فضاهای عمومی شهری و به تبع آن رضایت مردم از فضاهای عمومی را افزایش می­دهد و توجه نکردن به نیازهای مردم، منجر به بیگانگی، گوشه­نشینی مردم و کاهش کنترل بر محیط شهری می­شود. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با هدف سنجش کیفیت فضای عمومی شهری با استفاده از مؤلفه­های تأثیرگذار بر سطح سلامت و رفاه جامعه شهری نورآباد ممسنی از منظر سه گروه کاربران فضا، متخصان امور شهری و کارمندان اداراه­ها بر اساس مدل تحلیلی KANO صورت پذیرفته است. مدل کانو سنجش کیفیت فضای عمومی شهری را در سه سطح(نیازهای اساسی، نیازهای عملکردی و نیازهای هیجانی) طبقه­بندی کرده است. با توجه به اطلاعاتی که با استفاده از نظرسنجی از گروه­های مورد مطالعه در ارتباط با نیاز­های اساسی بدستآمده از دید متخصصین امور شهری کمبود فضای سبز و تنوع فعالیت­ها در فضاهای عمومی به‌خصوص پارک­های شهری بسیار مهم و بیشترین نارضایتی را داشته است.  بنابراین متخصصین امور شهری، کارمندان ادارات و کاربران فضاهای عمومی شهر نورآباد نسبت به نیازهای اساسی به ترتیب با رضایت 458/0 ، 525/0 و 467/0 و با عدم رضایت 716/0- ، 727/0- و 730/0- بیشترین نارضایتی را نسبت به محیط زیست شهری نورآباد دارند. با توجه به نتایج بدست آمده از پرسشنامه متخصصین شهری و کارمندان و تحلیل آن به‌وسیله مدل کانو نیازهای عملکردی نسبت به دیگر نیازها از دید آنها در وضعیت بهتری قرار دارد. ضریب رضایت نیازهای عملکردی به ترتیب (612/0) و (630/0) و نتایج بدست آمده از پرسشنامه کاربران فضاها نیازهای هیجانی نسبت به دو ضریب رضایت نیازهای اساسی و عملکردی دارای وضعیت بهتری می‌باشد.  

 واژگان کلیدی: سنجش کیفی، فضای عمومی شهری، مؤلفه­های مؤثر بر سطح رفاه جوامع شهری، مدل کانو، شهر نورآباد ممسنی.

پیوست ها:
دانلود این فایل (01.pdf)اصل مقاله[Download ]1668 kB